Visie & Ontwerp

 HEECHTERP VERNIEUWT PROJECT

Heechterp Vernieuwt is een stadsvernieuwingsproject dat gericht is op de renovatie van de oude portieketageflats in de wijk Heechterp in Leeuwarden. Dit project, dat is gestart door HKB Stedenbouwkundigen en de gemeente Leeuwarden, omvat de herontwikkeling van acht ‘stempels’ met 576 woningen die technisch gezien aan het einde van hun levensduur zijn. Het projectgebied rond de Archipelweg, waarop onze studie zich richt, heeft potentieel voor transformatie vanwege de huidige monotone bebouwing en lage levenskwaliteit. Het doel is om een nieuwe leefomgeving te ontwerpen die beter aansluit bij de scholen, groene zones en sociale voorzieningen in de omgeving, die meer diversiteit biedt, veiliger is en de sociale cohesie in de wijk versterkt.

LUK Initiëren

Aan het begin van het project hebben we, na een briefing door de opdrachtgevers, een locatiebezoek gebracht aan de wijk Heechterp. Dit bezoek stelde ons in staat om de bestaande stedelijke structuur, de overgangen tussen openbare en privéruimtes, de bewegingen van gebruikers en het karakter van de wijk ter plaatse te analyseren. Mijn groep was verantwoordelijk voor het thema ‘openbaar-privéruimte’. In dit kader heb ik een gedetailleerd onderzoek gedaan naar de grenzen in het gebied, de ruimtelijke organisatie en de gebruikerservaring. Daarna heb ik een excursie gemaakt naar sociale woningbouwprojecten in Groningen, waardoor ik kon zien hoe de concepten die ik in theorie had geleerd in de praktijk werden toegepast en mijn eigen ontwerpbenadering kon ontwikkelen.

 

In de visie-fase hebben we onze gezamenlijke ontwerpbenadering bepaald aan de hand van de moodboards die elk teamlid had gemaakt. In dit proces hebben we een locatie-analyse gemaakt met behulp van de lagenbenadering; de occupatielaag was volledig mijn verantwoordelijkheid. Om de functies duidelijker weer te geven, heb ik voor deze analyse een 3D-visualisatie ontwikkeld. Dit werk hielp ons om de relaties tussen openbare en privéruimtes, de bestaande bebouwing en de gebruikersstromen in het projectgebied duidelijker te beoordelen.

 

Voordat we aan het ontwerpproces begonnen, was ik verantwoordelijk voor het hoofdstuk ‘Fysieke en Sociale Context’ in het Programma van Eisen. Voor dit hoofdstuk heb ik het nodige onderzoek gedaan om de fysieke, sociale en gebruikersgerichte vereisten van het projectgebied te definiëren en deze in de PVE-tabel te verwerken. Zo heb ik ervoor gezorgd dat ons ontwerpproces zowel in overeenstemming was met de context als gebaseerd was op een sterke basis van vereisten.

REFLECTIE

Het opstarten van een nieuw project was in veel opzichten een uitdaging. Ten eerste waren er veel dingen die ikmoest weten en ik moest me snel aanpassen om dit proces in goede banen te leiden. Een van de meestuitdagende aspecten van dit project was echter dat het proces, in tegenstelling tot individueel werken, in eengroep moest worden uitgevoerd.Hierdoor moest ik mijn communicatievaardigheden verbeteren. Een van de grootste uitdagingen voor mij wasechter dat mijn Nederlandse taalvaardigheid nog niet op voldoende niveau was. Daarom concentreerde ik me inde groep meestal op luisteren en begrijpen, en zweeg ik liever dan dat ik actief sprak.Maar naarmate ik de groepsleden leerde kennen en elkaar beter begreep, merkte ik dat we harmonieus begonnensamen te werken. In het begin duurde het een paar weken om aan elkaar en het project te wennen, maar ik geloofdat we na verloop van tijd als groep goed presteerden.

LUK Ontwerpen

 

 

 

Op basis van de wensen van de opdrachtgever en de wettelijke eisen begonnen we met het ontwikkelen van de eerste ontwerprichtingen voor het woongebouw. Tijdens onze groepssessies bespraken we regelmatig welk type gebouw en welke massaopbouw het meest geschikt zou zijn voor de locatie. Iedereen bracht ideeën in, zowel mondeling als via schetsen. Hoewel de vorm van het trappenhuis door de opdrachtgever was vastgelegd, kregen we volledige vrijheid om de woontoren vorm te geven. Het volumemodel dat ik voorstelde, vormt de basis van de uiteindelijke massa en is duidelijk zichtbaar in onze zijaanzichten.

 

De SO-fase was een cruciaal moment binnen het project, omdat de hier gemaakte keuzes de koers van het hele ontwerpproces bepaalden. Daarom analyseerde elk groepslid verschillende referentieprojecten en experimenteerden we met alternatieve vormen en opbouwen. In de ateliers presenteerden we onze schetsen, discussieerden we over de sterke en zwakke punten van elke optie en werkten we toe naar één gezamenlijk concept.

 

Na het vaststellen van het ontwerpconcept tekenden we de eerste plattegronden om de ruimtelijke opzet te beoordelen. Vervolgens nam ik de verantwoordelijkheid voor de situatietekeningen van de achtergevels. In de dagen voorafgaand aan de presentatie werkte ons team intensief samen om alle tekeningen op tijd te voltooien. Deze gezamenlijke inzet resulteerde in een goed ontvangen ontwerp: onze docenten beoordeelden het concept als haalbaar, logisch opgebouwd en passend binnen de projectcontext.

REFLECTIE

Deze LUK is een proces geweest waar ik met veel plezier aan hebgewerkt. Want de onderdelen waar ik het meest enthousiast over ben inBouwkunde onderwijs zijn de SO en VO fases. Het ontwerpen, tekenen enmaken van iets nieuws is veel spannender dan het verbeteren van een bestaandontwerp. Daarom begon ik zeer gemotiveerd aan het project.Mijn groepsgenoten en ik waren al aan elkaar gewend en hadden geen groteconflicten in onze ideeën, waardoor we een solide basis hadden om efficiëntsamen te werken. Na het maken van de eerste ontwerpen liep de werkverdelingechter wat vertraging op, waardoor we de dag voor de presentatie lange urenintensief moesten werken. Hoewel dit ons allemaal veel stress opleverde,slaagden we er aan het eind van de dag in om de benodigde tekeningen af teronden.In toekomstige projecten zou ik het proces beter willen beheren door beter teplannen, want de overgang van 2D-tekeningen naar 3D-modellen heeft me erguitgeput. Ik had niet genoeg tijd om betere lijnkwaliteit en gedetailleerdeschetsen te maken. Tegen de avond maakte ik ook vaker fouten omdat ikmentaal moe was.Ondanks al deze moeilijkheden denk ik dat we goed werk hebben afgeleverd. Inhet volgende project wil ik het proces efficiënter en stressvrij maken door betermet de tijd om te gaan.

LUK Specificeren

Constructie en Stabiliteit

Tijdens de DO-fase heb ik de stabiliteitsvoorzieningen voor het appartementengebouw geanalyseerd en uitgewerkt. Ik heb onderzocht welke dragende elementen noodzakelijk waren om het gebouw te stabiliseren tegen horizontale krachten, zoals windbelasting. Door middel van gedetailleerde plattegronden heb ik de functie van stabiliteitswanden en windverbanden in kaart gebracht. Dankzij deze analyse kon ik simuleren of de dragende constructie van het huidige project voldoende weerstand bood, wat een solide basis vormde voor de verdere technische uitwerking.

 

 

 

 

 

 

Technisch Detailonderzoek en Uitvoering

Voor de technische verdieping heb ik drie cruciale bouwdetails geanalyseerd en uitgewerkt in Revit, waarbij het onderzoek naar relevante technische vereisten centraal stond. Vooral de complexe verbinding van de balkonvloer met het gebouw was een uitdagend onderdeel dat veel nauwkeurigheid vereiste. Door voortdurend overleg met docenten en een grondige analyse van referentiedetails, heb ik mijn oplossingen technisch weten te onderbouwen. Dit proces resulteerde in kwalitatieve tekeningen, waarbij met name het Isokorf-detail positieve feedback ontving vanwege de technische precisie en uitvoerbaarheid.

 

 

 

 

 

 

Revit en  Projectafronding

In de finale fase van het project lag de focus op het vertalen van het ontwerp naar een integraal BIM-model onder hoge tijdsdruk. Ik heb de situatietekening en terreininrichting volledig herzien, met specifieke aandacht voor de looproutes in de binnentuin. Daarnaast heb ik de balkon- en vluchttrappen gecontroleerd en alle bouwkundige aansluitingen in Revit geactualiseerd. Door nauw samen te werken met mijn teamgenoten en de laatste bouwfysische resultaten in de tekeningen te verwerken, zijn we tot een technisch consistent en volledig gedocumenteerd definitief ontwerp gekomen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

REFLECTIE

Ik heb veel moeite gedaan voor de detailtekeningen en regelmatig vragen gesteld aan mijn docenten om het juiste resultaat te krijgen. Omdat ik vorig jaar moeite had met kozijndetails, was dit project een belangrijke kans om mijn achterstand in Revit en technisch inzicht in te halen. Het kostte veel tijd om de logica van de details eerst te begrijpen en daarna correct toe te passen, wat soms vermoeiend was bij zo’n groot en gedetailleerd project. Hoewel Revit voor mij een complex programma blijft waarin ik soms fouten maak, heb ik geleerd om bewuster te werken in plaats van dingen uit het hoofd te doen. Ondanks de uitdagingen denk ik dat ik goed werk heb geleverd met de Revit-tekeningen en de aan mij toevertrouwde taken. Ik kijk er dan ook naar uit om deze verbeterde vaardigheden in volgende projecten in te zetten.

LUK Onderzoeken

Samen met Patrick heb ik onderzoek gedaan naar sociale cohesie, een essentieel element voor een leefbare en veilige wijk. Met de huidige problematiek in Heechterp als uitgangspunt, hebben we onderzocht hoe commerciële ruimtes onder appartementencomplexen de harmonie in de buurt kunnen versterken. Ik heb me hierbij gericht op de culturele diversiteit en demografische structuur, waarbij mijn persoonlijke ervaring als buitenlander in Nederland hielp om het onderzoeksveld scherper af te bakenen. Door interviews met een bedrijfseigenaar en een woningzoekende kregen we waardevolle inzichten uit verschillende perspectieven. Hoewel de bevindingen door de indeling van ons gebouw niet direct in het ontwerp konden worden toegepast, was dit een leerzame ervaring over de verhouding tussen theoretisch onderzoek en de praktische realiteit.

 

In de eerste fase heb ik een bestaand project in Engeland geanalyseerd op architectonisch, bouwfysisch en constructief vlak. Vooral het onderzoek naar de borstwering was leerzaam; de opgedane kennis over functionaliteit en esthetiek heb ik direct toegepast bij het ontwerpen van de balkondetails in ons eigen project. Om koudebruggen te voorkomen, heb ik bovendien onderzoek gedaan naar het Isokorf-systeem. Door de voordelen op het gebied van thermische isolatie en vochtbeheersing te analyseren, heb ik een technisch detail ontworpen dat zorgt voor een veilige en energiezuinige verbinding van de balkonvloer met het gebouw.

Daarnaast heb ik me verdiept in de "thermische schil" voor de opdracht bouwfysica. Hiervoor heb ik de wettelijke eisen uit het Bouwbesluit en de relevante NEN-normen onderzocht en vertaald naar een overzichtelijk verslag voor mijn team. Door de benodigde Rc-waarden te berekenen en te visualiseren, hebben we duidelijke richtlijnen vastgesteld om de energie-efficiëntie van ons gebouw te waarborgen. Dit proces heeft me laten inzien dat een goed detailontwerp altijd gebaseerd moet zijn op solide technische en bouwfysische principes.

REFLECTIE

Het onderzoek in Bouwkunde verloopt relatief goed voor mij. Omdat ik graag nieuwe dingen leeren onderzoek doe in mijn dagelijks leven, is dit proces een prettige ervaring voor mij. Het integreren van deinformatie uit mijn onderzoek in mijn verslagen en projecten geeft mij een speciale motivatie. Omdat hetopdoen van diepgaande kennis over een onderwerp en het bewust reflecteren van deze kennis in hetproject een echt gevoel van voldoening geeft.Tijdens het onderzoeksproces ben ik echter ook een aantal moeilijkheden tegengekomen. Vooral bij hetuitvoeren van onderzoek realiseerde ik me dat het heel belangrijk is om het onderwerp volledig te begrijpen.Als ik het onderzoeksonderwerp niet goed begrijp, heb ik moeite om de juiste bronnen te vinden en kan ikonnodig tijd verliezen. Vooral bij het opstellen van het onderzoeksverslag waren er een aantal puntenwaarop ik het onderwerp verkeerd begreep. Het gevolg was dat sommige informatie die ik onderzocht nietdirect bruikbaar was voor mijn verslag en tijdverspilling veroorzaakte.Deze ervaring heeft me geleerd hoe belangrijk het is om het onderwerp te verduidelijken en de juistemethoden te kiezen voordat je aan het onderzoek begint. Desondanks denk ik dat ik over het algemeengoed heb gepresteerd in deze LUK.

LUK Communiceren & Managen

Aan het begin van het project hebben we een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld om de structuur, persoonlijke leerdoelen en groepsregels vast te leggen. Dit vormde de basis voor onze wekelijkse bijeenkomsten met de community-leider, waarbij we de voortgang bewaakten en feedback verwerkten. Binnen de groep was er een duidelijke taakverdeling waarbij rollen zoals voorzitter en notulist rouleerden, wat hielp bij het ontwikkelen van ieders organisatievaardigheden. Om de dagelijkse coördinatie soepel te laten verlopen, maakten we intensief gebruik van een WhatsApp-groep. Hoewel ik niet de meest actieve schrijver was, vervulde ik een sturende rol door groepsleden tijdig te herinneren aan openstaande taken en deadlines, waardoor we als team op één lijn bleven.

Op het gebied van communicatie heb ik geleerd dat dit verder gaat dan alleen taal. Wanneer woorden tekortschoten, bijvoorbeeld door een taalbarrière, gebruikte ik schetsen als krachtig hulpmiddel om mijn ontwerpideeën visueel over te brengen aan mijn groepsgenoten. De feedback van mijn team bevestigde dat ik niet aarzelde om hulp te vragen of mijn werk te laten controleren, wat de nauwkeurigheid van het gezamenlijke resultaat ten goede kwam. Hoewel de taalbarrière soms uitdagend was, heb ik door middel van actieve samenwerking en suggesties bijgedragen aan het oplossen van knelpunten. Dit proces heeft me laten inzien dat een combinatie van een strakke planning en diverse communicatievormen essentieel is voor een succesvol management van een complex project.

REFLECTIE

Communiceren in een nieuwe taal is voor mij soms uitdagender dan de bouwkundige techniek zelf. Het proces is vermoeiend, maar ik merk dat elke geslaagde interactie met docenten of studiegenoten mijn motivatie vergroot. De vreugde die ik ervaar wanneer ik een probleem via de juiste communicatie weet op te lossen, is voor mij een enorme drijfveer. Hoewel de taalbarrière nog aanwezig is, besef ik dat ik dit alleen kan overwinnen door actief te blijven deelnemen aan het gesprek.

Op het gebied van management heb ik geleerd dat een Plan van Aanpak (PvA) meer is dan een startdocument; het vaker raadplegen ervan had ons kunnen helpen de voortgang beter te spiegelen aan onze eerste ideeën. Tijdens dit project heb ik een afwachtende houding aangenomen wat betreft leiderschap, mede door onzekerheid over mijn taalvaardigheid. Mijn groepsgenoten hebben me hierin gesteund door de voorzittersrol te rouleren, wat de druk verlaagde. Voor toekomstige projecten is het mijn doel om moediger te zijn, meer verantwoordelijkheid te nemen en een actievere rol te spelen in de besluitvormingsprocessen van het team.